هوالعلیم
سلام به مهد کودک و آمادگی خصوصی دو زبانه طوطیا خوش آمدید. مقدمتان را به محفل صمیمی و شاد کودکانه خود گرامی می داریم.
« گفتار یکی از وجوه تمایز انسان با حیوان است.»
مهد کودک طوطیا در جلسه ای آموزشی که برای والدین برگزار نمود، با حضور خانم کلوانی، کارشناس گفتار درمانی، مشکلات گفتاری کودکان را مورد بررسی قرار داد. این جلسه با هدف آشنایی والدین با مراحل رشد گفتاری بچه ها و آشنایی با گفتار درمان و اختلالات گفتاری در تاریخ 15 آذر ماه و ساعت 5/3 عصر در سالن آمفی تآتر مهد برگزار شد.
هر چند که به والدین گفته شده بود که کودکان را با خود همراه نیاورند متأسفانه برخی از والدین کودک خود را هم، آورده بودند. توصیه می شود که در چنین جلساتی، به خاطر موضوعاتی که مطرح می شود کودکان حضور نداشته باشند. عدم حضور کودک در این جلسات، در کمک به والدین جهت رفتار و تربیت هر چه بهتر کودک مؤثر است.
در این جلسه که با حضور پررنگ والدین همراه بود خانم کلوانی در رابطه با گفتار درمانی و گفتار درمان، توضیحاتی را بیان کردند که به قسمتی از آن اشاره می شود.
خانم کلوانی با اشاره به توجه والدین در مورد رشد جسمی کودک، توجه ویژه به رشد گفتاری بچه ها را هم مورد تأکید قرار دادند.
«بهترین سن برای گفتار درمانی قبل از سن مدرسه است».
سه مرحله خیلی مهم در روند رشد بچه ها که ممکن است نادیده گرفته شود عبارت است از: 1- مرحله قبل از تولد و زمان بارداری.2- مرحله تولد و زایمان.3- مرحله پس از زایمان.
وقتی که مادر باردار می شود لازم است که در سه ماه اول بارداری به تغذیه سالم و کافی توجه کند و از روحیه خوبی برخوردار باشد و در کل بایستی همه مواد لازم را به بدن خود برساند تا جنین بتواند در تمام مراحل رشد، رشد مطلوب داشته باشد. در سه ماهه دوم و سوم بارداری که بچه در حال رشد است اگر ضربه شدید به شکم او وارد شود و یا از داروهایی خاص استفاده کند، ممکن است که در مراحل رشد بچه اثر منفی داشته باشد.
یکی از بیماریهایی که در دوران بارداری (به ویژه سه ماه اول بارداری) روی رشد بچه می تواند اثر بگذارد بیماری سرخجه است. یکی دیگر از عواملی که در مراحل رشد بچه مشکل ساز می شود، فشار به سر کوک حین زایمان و یا ضربه به سر حینزایمان است که این مسأله ممکن است در آینده برای بچه مشکل بوجود آورد. عامل دیگر، اکسیژنی است که حین تولد بایستی به مغز بچه برسد.
پس از تولد و تا سه ماهگی گریه های کودک اولین مرحله گفتاری است. اگر گریه های کودک از ابتدای تولد تا سه ماهگی ضبط شود، مشخص می شود که گریه های اول تولد با گریه های سه ماهگی متفاوت است. این موضوع همان رشد گفتاری کودک است که در این مدت انجام گرفته است.
بهترین زمان برای درمان گفتاری کودک در ماههای ابتدایی تولد است که مادران بایستی به آن توجه خاص داشته باشند.
اختلالات گفتاری:
لکنت زبان یکی از اختلالات گفتاری در کودکان است. ترس از دیگر عوامل اختلال در گفتار است. دختر یا پسر بودن در شروع صحبت بچه مؤثر است (دختها معمولا زود تر از پسر ها شروع به صحبت می کنند. اینکه کودک ابتدا راه برود یا صحبت کند هم در شروع صحبت کودک تأثیر دارد(کودکی که ابتدا راه می رود ممکن است کمی دیرتر شروع به صحبت کند).
از دیگر اختلالات گفتاری تلفظ نادرست کلمات توسط کودک است. کم شنوایی هم می تواند در مشکل گفتاری مؤثر باشد. وراثت هم از دیگر موارد اختلال گفتاریست. فلج مغزی هم در مشکل گفتاری بچه مؤثر است. شکاف کام و لب هم از دیگر موارد اختلال گفتاریست.
یکی از بهترین کارهایی که والدین می توانند برای تربیت بهتر بچه های انجام دهند، مطالعه کتاب، بخصوص کتابهای روانشناسی است.
یکی از عواملی که می تواند در رشد گفتاری بچه ها مؤثر باشد، بازی با کودک است.
در قبال فرزندانمان وظیفه داریم که بهترین روشهای تربیتی را روی آنها اجرا کنیم.و سعی کنیم مطالعه کتابهای مفید را بیشتر کنیم.
با تشکر مدیریت مهد طوطیا
ملاحظاتي پيرامون لكنت زبان
لكنت زبان يك پديده پيچيده رواني ـ حركتي و عمدتا خاص دوران كودكي است و معمولا از سنين 2 تا 4 سالگي يعني سن آغاز سخن گفتن شروع مي شود و تقريبا از هر صد كودك يك نفر مبتلا به لكنت زبان است . لازم به تذكر است كه حدود 80 درصد همه كودكانيكه بنحوي دچار لكنت بوده اند بتدريج تا قبل از سنين نوجواني بدون هرگونه مشكل تازه اي مانند افراد ديگر بطور طبيعي صحبت مي نمايند. اما در عين حال لكنت زبان از مهمترين و متداول ترين انواع اختلالات تكملي است .
سن 6 و 7 سالگي يعني زمان آغاز مدرسه در رابطه با شروع يا تشديد لكنت زبان كودكان بسيار حائز اهميت است . بلحاظ ويژگي هاي عاطفي و سازگاريهاي اجتماعي خاص اين مرحله از زندگي كودك ، و مواجه شدن آنها با اولين تجربه رسمي اجتماعي ، اين مرحله يا دوره ، يعني آغاز مدرسه موقعيت مستعدي است براي بروز لكنت زبان ، بخصوص براي بعضي از كودكانيكه از نظر عاطفي ـ اجتماعي آمادگي لازم را براي ورود به مدرسه و مواجه شدن با نهاد اجتماعي رسمي ندارند . به همين دليل ما همواره شاهد تعداد قابل توجهي از شاگردان كلاس اول دبستان مي باشيم كه دچار لكنت زبان
مي شوند و يا احيانا لكنت آنها بيشتر مي شود . بنابراين در اين شرايط مي بايست از اعمال هر گونه تنبيه و فشار عاطفي و ذهني به كودك اجتناب نمود .
لكنت زبان در ميان پسران به مراتب بيشتر از دختران است و در بررسي ها و تحقيقات مختلف نسبتي در حدود 70 درصد ( براي پسران ) و 30 درصد ( براي دختران ) ذكر گرديده است .
در توصيف افراد مبتلا به لكنت مي توان چنين خلاصه نمود كه آنها بطور غيرطبيعي حروف و كلماتي را تكرار مي نمايند و بعبارت ديگر فاقد رواني و سلاست در گفتار هستند . و يا اينكه اختلال گفتاري در آنها مربوط به وقفه هاي عضلاني است كه هنگام تلفظ حروف و سيلاب ها عارض شده و مانع از شروع يا ادامه سخن مي گردد .
اين لكنت و توقف تحميلي در اداي كلمه و يا تكرار تحميلي حروف معمولا با تشنج و فشار و تقلا براي ادامه كلمات و سخن گفتن همراه است و به همين دليل فردي كه لكنت دارد ، گاهي بخشي از كلمه اي را كه با شدت تكرار نموده و يا از بخشي از كلمات بطور ناقص رد شده و سعي مي كند به صحبت خود ادامه دهد . در لكنت زبان معمولا مدت زمان وقفه در صحبت و فراواني و توالي وقفه ها و نيز شدت و كثرت تكرار حروف و كلمات و ميزان فشار و كوشش عاطفي در تلفظ كلمات ، بصورت هاي مختلف و به نسبت هاي متفاوت در ميان كودكان و بزرگسالان مبتلا به لكنت زبان ديده مي شود كه توجه به آنها و مطالعه و ارزيابي دقيق آنها كمك مؤثري است در ارائه روشهاي گفتار درمانگري .
بطور كلي مي توان با توجه به عوارض و حالات مختلف لكنت يعني مدت زمان وقفه ها و فراواني و توالي آنها و شدت و كثرت تكرار و ميزان قوت و فشار و تشنج مربوط به تلفظ حروف و كلمات دو نوع خاص لكنت را مشخص نمود . با اين توجه كه بعضي از افراد لكنتي بويژه در سنين نوجواني و جواني بعضا هر دو حالت را از خود نشان مي دهند .
حالت اول لكنت كلونيك (Clonic)يا حالت تكراري غيرارادي در بيان كلمه :
در اين نوع از لكنت زبان كودك يا بزرگسال يك بخش معمولا اولين بخش كلمه اي را با سلاست و تشنج بطور غيرارادي تكرار مي كند مثلا كلمه « مادر » را چنين بيان مي كند :مـ مـ مـ مادر و يا كلمه « خودم » را به اين نحوه :خـ خـ خـ خودم بزبان مي آورد و مثالهايي از اين قبيل .
حالت دوم لكنت تونيك « Tonic » يا توقف تحميل در تلفظ كلمه است . در اين حالت كه در كنش عضلات دستگاه گويايي چند ثانيه اي توقف و سكون به وجود مي آيد ، فرد مبتلا به اين نوع لكنت ، دچار گير و وقفه در تلفظ و اداي كلمه مي شود . اين حالت همواره با احساس فشار و كوشش و تقلاي فوق العاده براي اداي كلمه همراه است . شخص مبتلا به اين نوع لكنت براي اداي كلمه شديدا بود فشار مي آورد و پس از لحظاتي بطور ناگهاني و با تشنج كلمه را ادا مي نمايد .
مراحل مختلف لكنت زبان :
- مرحله اول ، لكنتي است كه كودك پذيرفته است .
- مرحله دوم ، لكنتي است كه كودك در برابر آن عكس العمل نشان ميدهد و بعبارتي لكنت پس رانده ناميده مي شود .
- مرحله سوم ، لكنت پيچيده و شديد .
علل لكنت زبان
همانطوريكه قبلا اشاره شد ، لكنت يك پديده فوق العاده پيچيده رواني ـ حركتي است و لذا دلايل بروز لكنت زبان در كودكان تا كنون بطور دقيق روشن نشده است . اما آنچه كه تا حدودي مشخص است آنست كه لكنت نميتواند علت واحدي داشته باشد بلكه همواره معلول علل بدني و عاطفي و اجتماعي و يا تركيب اين عوامل است .
بسياري از افرادي كه لكنت زبان دارند دچار بعضي از ناراحتي هاي عصبي و ناسازگاريهاي اجتماعي هستند . اما تشخيص اينكه آيا اينگونه ناراحتي هاي رواني علت لكنت زبان است و يا لكنت خود حاصل حالات و فشارهاي ناشي از اختلالات رواني است ، بسيار مشكل است . در بعضي از مواقع لكنت زبان ممكن است حاصل نارسائي ها و اختلالات دستگاه عصبي باشد . و يا در مواردي نيز لكنت زبان از زمان كودكي بر اثر بعضي ناهنجاريهاي خفيف فيزيولوژيكي پديد آيد .
اما آنچه كه بيشتر در رابطه با لكنت هموراه مورد توجه است مسئله عامل رواني است . تحقيقات انجام شده نشان مي دهد كه كودكان مبتلا به لكنت غالبا بگونه اي در معرض فشارهاي عاطفي ـ رواني قرار داشته و يا عموما والدين مضطرب و عصبي داشته اند .
