پيشگيري از مسموميت در كودكان ؟
مسموميت در اثر مصرف مواد شايع ترين مشكل به خصوص در بچه ها مي باشد . تقريبا 90 % مسموميت ها در خانه ايجاد مي شود . الگوي مسموميت بر حسب سن و جنس تغيير مي كند . در دوران قبل از بزرگسالي مسموميت در مردان نسبت به زنان فراوانتر است اما در افراد نوجوان ( 19-13 سال ) اين نسبت معكوس مي شود و در زنان فراوانتر مي باشد .
علل مرگ و مير :
1. مصرف غير عمدي دارو
2. اشتباهات دارويي ( مقدار نامناسب ، روش غير صحيح مصرف ، مصرف اشتباه دارو در افراد )
3. عوارض جانبي دارو
4. مصرف عمدي مواد جهت خودكشي
5. عوامل محيطي ( گاز كربن مونواكسيد )
6. گزش حشرات يا گاز گرفتگي توسط آنان
شايع ترين مواد مصرف شده به وسيله كودكان كمتر از 6 سال محصولات آرايشي ـ مواد تميز كننده و شوينده ـ داروهاي بدون نسخه (OTC) ـ داروهاي تحويز شده ـ حشره كش ها ـ مصرف نامناسب نمك جهت تحريك استفراغ ـ استفاده نادرست از محلول هاي تنقيه حاوي فسفات در بچه ها مي باشد . 3/1 از داروهايي كه توسط بچه ها مصرف مي شوند داروهايي هستند كه به وسيله افراد مسن خانواده ( پدربزرگ و مادربزرگ ها ) مورد استفاده قرار مي گيرند .
فاكتورهاي مخاطره آميز :
1. سن 2 . جنس 3 . فاكتورهاي مربوط به رشد كودكان 4. فاكتورهاي محيطي
فاكتورهاي مربوط به رشد كودكان :
· كودكاني كه راه مي روند ميتوانند در خانه گردش كرده و كابينت ها را باز كنند .
· توجه كنيد كودكاني كه شروع به راه رفتن مي كنند به موادي دسترسي پيدا مي كنند كه قبلا دور از دسترس بوده اند . افزايش مهارت هاي حركتي باعث مي شود كه كودك بتواند درهاي بطري يا قوطي را پيچانده و باز كند .
فاكتورهاي محيطي :
تعداد زيادي مواد خانگي مواد سمي بالقوه مي باشند كه اين مواد در همه جاي خانه به خصوص آشپزخانه ، حمام ، دستشويي و گاراژ ديده مي شوند . تعداد زيادي از مواد هستند كه به طور متداول استفاده مي شوند ولي افراد خانواده هيچ اطلاي از سميت آنها ندارند . ( مراجعه به جدول )
· محصولات يا داروهايي كه مكررا مورد استفاده قرار مي گيرند ممكن است در جاي مناسب نگهداري شوند اما در طول استفاده از آنها ممكن است براي چند لحظه در جايي كه كودك مي تواند به آن دسترسي پيدا كند نگهداري شوند .
· تعدادي از داروها شبيه شكلات مي باشند و بعضي محصولات پاك كننده به شكل غذا يا نوشابه بوده و يا در ظروفي نگهداري مي شوند كه به اين صورت به نظر مي رسند .
· به داروها يا موادي كه توسط نوجوانان آسيب پذير در خانه يا در مدرسه مورد سوء مصرف قرار مي گيرند بايستي توجه شود.
پيش گيري :
اكثر مسموميت ها در كودكان غير عمدي مي باشد بنابراين مسموميت ها مانند ساير صدمات قابل بررسي
مي باشند .
نكات قابل توصيه در پيش گيري از مسموميت در كودكان :
ü روي ظروف از برچسب هايي استفاده شود كه كودكان را از بازي كردن با ظروف محتوي دارو و مواد سمي ديگر باز دارد .
ü والدين تشويق شوند كه به صورت دوره اي خانه را از نظر وجود خطرهايي كه باعث صدمه رساندن مي شود بررسي كنند .
ü در هر اتاق والدين بايستي ضرورت وجود ماده سمي را مورد توجه قرار دهند در صورتي كه وجود آن ضروري مي باشد در مكان امن نگهداري شوند .
ü مكان هايي كه كودكان در آن هستند به خصوص خانه پدربزرگ ها و مادربزرگ ها بايستي به وسيله والدين از نظر وجود ماده سمي بررسي شوند .
ü والدين بايد اقدام به خريد محصولاتي كنند كه سميت آنها حداقل بوده و داراي طعم مطبوع مي باشند محصولات سمي بايستي در مقادير كم خريداري شوند و در صورتي كه ديگر نيازي به آنها نيست دور ريخته
شوند .
ü فرآورده هايي كه سميت بالا و غير قابل برگشت دارند بايستي مورد استفاده قرار نگيرند .
ü فرآورده هاي مضر بايستي در محلي قرار داده شوند كه كاملا قفل شده باشند و دور از دسترس كودكان باشند .
ü كابينت هايي كه حاوي مواد خطرناك هستند بايستي قفل هاي محكم داشته باشند .
ü بايستي دارو را با نام صحيح بيان كرد و تحت عنوان شكلات بيان نكنند .
ü بايستي الكل را در محلي دور از دسترس كودكان قرار داد .
ü فرآورده ها را بايستي در ظروف اصلي قرار داد و هرگز در ظرف غذا يا نوشيدني نريخت .
ü بايستي به كودكان آموزش داده شود كه هيچ فراورده اي را ننوشند يا نخورند مگر اينكه به وسيله يك فرد بزرگسال به آنان داده شود .
ü از آن جايي كه كودكان رفتار بزرگسالان را تقليد مي كنند بايستي دارو در حضور كودكان مصرف نشود . در صورتي كه داروهاي قديمي در منزل وجود دارند بايستي دور ريخته شوند .
ü بايد توجه داشت كه خطر مسموميت در كودكاني كه دور از خانه مي باشند و به خصوص در خانه پدربزرگ و مادربزرگ ها بيشتر مي باشد.
|
مكان |
روش هاي پيشگيري از مسموميت |
|
آشپزخانه |
مواد ضد عفوني كننده و مواد تميز كننده بايستي در طبقه هاي بالاتر كابينت نگهداري شوند . موادي كه مصرف آنها براي كودكان مانعي ندارد در دسترس كودكان باشند . قفل بايد روي درب كابينت و كشو نصب شود . مواد شيميايي نبايد در يخچال نگهداري شود . حشره كش ها نبايد در دسترس كودكان باشند . |
|
حمام |
داروها ، مواد آرايشي و محصولات مراقبت كننده از مو بايد دور از دسترس و ديد كودكان باشند و در صورت امكان در يك جعبه نگه داري شوند . حشره كش ها نبايد در دسترس كودكان باشند . |
|
اتاق خواب |
بايستي داروها به ويژه داروهاي ضد بارداري ، مواد آرايشي ، محصولات مراقبت كننده از مو ، عطرها دور از ديد و دسترس كودكان نگه داري شوند . |
|
اتاق نشمين |
بايستي گياهان سمي دور از دسترس كودكان باشند . محصولات تنباكو ، فندك و كبريت دور از ديد و دسترس كودكان نگهداري شوند . |
|
گاراژ |
رنگ ها ، حلال ها ، حشره كش ها و مواد شيميايي بايستي در كابينت نگهداري شوند و اين مواد در ظروف اصلي خود باشند . |
|
حياط |
گياهان سمي و پياز گل ها بايستي در حياط خانه تشخيص داده شوند و پيازهاي گل كه كاشته نشده اند دور از دسترس كودكان باشند . |
|
لباس شويي |
مواد تميز كننده بايستي دور از ديد و دسترس كودكان باشند . |

